Z chwilą otwarcia spadku (czyli z chwilą śmierci spadkodawcy) spadkobiercy stają się współwłaścicielami całego majątku spadkodawcy. Celem działu spadku jest rozdysponowanie rzeczy oraz praw wchodzących w skład spadku do majątku konkretnych spadkobierców.
Podziałowi podlegają tylko aktywa spadkowe (dodatnie składniki majątku). W postępowaniu o dział spadku nie można dzielić długów spadkowych. Natomiast spadkobiercy mogą określić w umowie o dział spadku, który z nich odpowiada i w jakiej wysokości odpowiada za długi. Jednakże takie postanowienia umowne nie wpływają na prawa wierzycieli albowiem skutki prawne wywołują tylko pomiędzy spadkobiercami.
W jaki sposób można dokonać podziału spadku?
Są na to dwa sposoby: na podstawie umowy pomiędzy spadkobiercami albo w postępowaniu przed sądem. Umownego działu spadku można dokonać tylko w przypadku zgody wszystkich spadkobierców, co do sposobu podziału spadku i jego formy. Spadkobiercy muszą być zgodni, co do tego jakie przedmioty lub prawa przypadają poszczególnym spadkobiercom oraz w jakiej części, a także w jaki sposób ma nastąpić podział tj. czy poprzez przyznanie rzeczy lub prawa konkretnemu spadkobiercy czy poprzez sprzedaż i podział uzyskanej sumy pieniędzy. Jeżeli w skład spadku wchodzi nieruchomość, to umowę trzeba zawrzeć w formie aktu notarialnego.
W przypadku sądowego działu spadku z wnioskiem o jego dokonanie można wystąpić w dowolnym terminie albowiem nie występuje okres przedawnienia. Sąd powinien dokonać całościowego podziału spadku. W toku postępowania ustalany przez sąd jest skład majątku spadkowego oraz jego wartość. Prawidłowe ustalenia w tym zakresie pozwalają na określenie wartości udziałów przysługującym spadkobiercom. Najistotniejsze znaczenia dla ustalenia stanu majątku spadkowego ma chwila otwarcia spadku, a dla ustalenia wartości określonych przedmiotów, chwila dokonywania działu.
Uczestnicy postępowania mogą zgodnie ustalić wartość przedmiotów podlegających podziałowi i jest to wartość dla sądu wiążąca. W przypadku gdy spadkobiercynie są zgodbu, co do wartości majątku spadkowego, sąd samodzielnie bądź przy pomocy opinii biegłego ustala stan majątku spadkowego i jego wartość.
W jaki sposób następuje podział majątku spadkowego?
Przedmioty wchodzące w skład majątku spadkowego można podzielić fizycznie i przyznać je poszczególnym spadkobiercom odpowiednio do wielkości ich udziałów. Możliwe jest przy tym ustalenie dopłat, jeśli wartość przyznanych części nie odpowiada wielkości udziałów osób uprawnionych.
Możliwe jest również przyznanie przedmiotów w całości jednemu lub niektórym spadkobiercom, którzy co do zasady dokonują spłaty na rzecz pozostałych spadkobierców. Możliwa jest również współwłasność w częściach ułamkowych. Działu spadku można dokonać również poprzez tzw. podział cywilny czyli sprzedaż, a uzyskana suma dzielona jest między spadkobierców w stosunku do wielkości udziałów w spadku. W toku podziału sąd winien uwzględnić wolę spadkodawcy wskazaną w testamencie.
Od czego należy zacząć podział majątku spadkowego?
Dział spadku powinno poprzedzać stwierdzenie nabycia spadku, które pozwoli ustalić udział spadkobierców w majątku spadkowym. Stwierdzenia nabycia spadku można dokonać w sądzie lub u notariusza. Stwierdzenie nabycia spadku może być również dokonane w postępowaniu o dział spadku.
Masz pytania? Nie wiesz o czego zacząć uregulowanie spraw spadkowych? Potrzebujesz pomocy prawnej adwokata? Skontaktuj się z nami.
